کلات تنگ خور

دانشنامه آثار تاریخی ۲ دقیقه مطالعه

از آثار تاریخی ـ اسلامی شهرستان لامرد است که در فاصله ۲۷ کیلومتری جنوب شرقی شهر لامرد و در دو کیلومتری شمال روستای لار خشت قرار دارد. این محوطه در بخش مرتفع کوهستان، در حاشیه غربی دره تنگ خور واقع شده است.بقایای آثار معماری در محوطه‌ای به ابعاد ۳۵۰ در ۱۰۰ متر واقع شده که از ارتفاع آثار در بخش شمال محوطه یک متر، در بخش مرکزی محوطه پنج متر و در جنوب محوطه دو متر باقی مانده است. آثار معماری این محوطه از ترکیب لاشه سنگ و ملاط گچ تشکیل شده که امروزه به صورت تپه‌هایی در سرتاسر محوطه پراکنده است.برخی از قطعات سفال‌های به دست آمده در این محوطه مانند ظرفی لبه پهن است که سطح آن منقش بوده با لعاب آبی ـ سبز دوره ساسانی ـ اسلامی تزیین شده است.

کلات تنگ خور

هم‌چنین در این محوطه قطعه سفال دیگری به رنگ نخودی با تزیین نقوش هندسی به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز یافته شده است.دسته‌ای حلقه‌ای نیز به رنگ نخودی با پوشش کلی قرمز مایل به قهوه‌ای یافته شده که سطح این دسته با نقوش هندسی ساده به رنگ قرمز تیره تزیین شده است. در بخش بالایی این دسته، یک برجستگی وجود دارد که می‌توان آن را در گروه دسته‌های حلقه‌ای متعلق به ظروف آمفورا یا زیتون‌های دسته‌دار طبقه‌بندی کرد. این نوع ظروف با توجه به رنگ، پوشش سطح و نقوش تزیینی به کار رفته در آنها، به دوره هخامنشی و اوایل اشکانی (سده پنجم ـ دوم ق.م) نسبت داده شده است.هم‌چنین قطعه سفالی متعلق به ظرفی لبه پهن در این منطقه یافته شده که خمیرمایه آن به رنگ نخودی است. سطح بیرونی این ظرف با عناصر نقش کنده مواج و لعاب آبی ـ سبز تزیین شده است. از نظر شکل، ساخت، پرداخت و تزیین، این ظرف در گروه سفال‌های لعابدار ساسانی ـ اسلامی قرار می‌گیرد.کلات تنگ خور در تاریخ ۲۴/۴/۱۳۸۲ با شماره ۹۲۲۹ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی