چهارطاقی تل جنگی

دانشنامه آثار تاریخی ۲ دقیقه مطالعه

 از آتشکده‌های فیروزآباد است که در سه کیلومتری محوطه جلگه فراشبند و در ۵۰۰ متری تپه باستانی جنگی واقع شده است.این بنا «شامل دو قسمت است: قسمت اول بنای مربعی مشتمل بر چهارطاقی که در چهار جانب آن دهلیزی قرار داشته است، اندازه‌های هریک از ابعاد داخلی چهارطاقی ۵/۴۰ متر و هریک از جوانب خارجی آن ۸/۸۰ متر و مجموع بنای چهارطاقی و دهلیز ۱۵/۸۰ متر بوده است، عرض دهانه هریک از جوانب چهارطاقی وسط ۴/۶۰ متر و پهنای هر دهانه مقابل آنها در دیوار دهلیز ۱/۶۰ متر می‌باشد، دیوار خارجی جانب شمال شرقی بنا به کلی منهدم گشته در نتیجه طاق دهلیز آن قسمت فرو ریخته است. بر بالای دیوارهای خارجی هر جانب بنا سیزده طاقچه کوچک تزیینی وجود داشته است. قسمت دوم بنای مزبور شامل دو ساختمان شبیه یکدیگر است که به فاصله چهارمتر و نیمی جنوب غربی چهارطاق قرار داشته، به مسافت ۱۸/۴۰ متری یکدیگر ساخته شده بود. هریک از دو ساختمان به صورت مربعی بود که هر جانب خارجی آنها بالغ بر ۱۰/۷۰ متر می‌گردید و مشتمل بر دو اتاق مستطیل و مساوی، دارای طاق‌های ضربی گاهواره‌ای بود، درازای هر اتاق ۸/۱۰ متر و پهنای آن ۳/۴۰ متر بود، دهانه، دری به طرف چهارطاق رو به محوطه داشته است و بر هریک از دیوارهای طرفین هر اتاق چهار طاقچه تعبیه کرده بودند».در ضلع غربی نیز، بنایی چون بنای ضلع جنوبی وجود داشته که هم اینک از بین رفته است.بنای چهارطاق تل جنگی که از سنگ لاشه و ملاط گچ ساخته شده و با سنگ‌های تراشیده نماسازی شده است، محل نگاهداری آتش مقدس و سکونت موبدان بوده است.هم اینک از این مجموعه تنها چهارطاقی باقی مانده که در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ با شماره ۳۴۰۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع: اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۴۸۳.

کوروش کمالی سروستانی