قنات این آب توسط رکنالدوله دیلمی در سال ۳۳۸ه..ق در ۱۲ کیلومتری شمال تنگ اللّهاکبر در «چشمه چنار» دامنه کوه بموی شیراز احداث شده و پس از آن نیز دو رشته دیگر در مسیر آن احداث شد. آب رکنی پس از گذر از دامنه تپهها و کوهها وارد تنگ اللّهاکبر شده، از دامنه بالایی کوه غربی تنگ، وارد تکیه شرقی شده و پس از آن به سمت دره فرود میآمده، از تنوره آسیایی گذشته، سنگ آسیا را میچرخانده و در کف دره به طرف هفتتنان، چهلتنان، حافظیه و باغهای اطراف سرازیر میشده. از سال ۱۳۳۰ تا سال ۱۳۷۷ این آب در روستاها مورد استفاده قرار میگرفت و به شیراز نمیرسید. در سال ۱۳۷۷ با یاری سازمان فضای سبز شیراز و حفر بیش از ۲۰ کیلومتر کانال، این آب به تنگ اللّهاکبر بازگشت. این آب هم اینک از شمال تنگه دروازه قرآن وارد شده و پس از جریان در جدولی، بر روی غاری در سمت غرب خیابان به صورت آبشاری فرود میآید.
منابع: بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علینقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۸۵ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص۲۰ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص۱۸۸ / شیراز شهر جاویدان، علی سامی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۶۳، ص ۵۴۱ / شیراز شهر گل و بلبل، علی محمدی، انتشارات تخت جمشید، شیراز، ۱۳۷۸، ص ۵۹.
کوروش کمالی سروستانی
