از آثار تاریخی دوران ساسانی است که در شهرستان فیروزآباد، بخش مرکزی، روستای شهید دستغیب، پاسگاه امامزاده، ۲۲۰ متری شرق پاسگاه بر روی ارتفاعات مشرف به رودخانه فصلی واقع شده است.این بنا بر روی یکی از ارتفاعات مشرف به روستای کهنارو قرار گرفته و ورودی آن در ضلع جنوبی واقع بوده که توسط دامداران منطقه بسته شده است. مصالح به کار رفته در ساخت این بنا لاشه سنگ و گچ دستکوب است. دالانی به عرض ۱۳۰ سانتیمتر گرداگرد محوطه گنبددار را دربرگرفته که سقف آن به صورت طاق ضربی میباشد. گنبد بنا به طور کامل فرو ریخته و از گوشوارههای آن نیز اثری باقی نمانده است. از این چهارطاقی اتاقکی مستطیل شکل باقی مانده که سقف آن نیز به صورت ضربی است. دور تا دور محوطه اصلی بنا دالانی به عرض ۲ متر با طاق ضربی دیده میشود.در دو طرف این تالار دو اتاق مستطیل شکل وجود دارد که در حال حاضر محل نگهداری احشام میباشد. نحوه چیدن سنگها در بنا بیانگر ویژگیهای معماری دوره ساسانیان است. این سنگها با استفاده از ملاط کم در نمای بنا چیده شدهاند. در بدنه دیوارهای موجود در اثر سوراخهایی تعبیه شده است که احتمالاً محل تأمین روشنایی بنا بوده است. سقف دالانی که گرداگرد بنای اصلی را محصور کرده، کاملا فرو ریخته، اما آثاری از آن باقی مانده که بیانگر سقف ضربی آن است. عرض این دالان ۲ متر میباشد. این چهارطاقی همانند چهارطاقی رهنی در بخش فراشبند دارای دالانها و اتاقهای جانبی است که یک مجموعه را تشکیل میدهد.این بنا در تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۱ با شماره ۷۱۸۹ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
