مدیر دانشنامه فارس پیشنهاد تشکیل موسسه فرهنگی و پژوهشی بهمنبیگی و فرهنگسرایی به نام او را اریه کرد.
آیین نکوداشت محمد بهمن بیگی، پدر تعلیمات عشایر ایران، همزمان با هفته معلم در شیراز برگزار شد.
کوروش کمالی سروستانی، در این مراسم با اشاره به تقارن میلاد امام اول شیعیان، روز معلم و بزرگداشت بهمن بیگی گفت: زندگی علی(ع) آموزنده است؛ ۲۳ سال جهاد در کنار پیامبر برای بنیان گذاشتن اسلام، ۲۵ سال پس از پیامبر شکیبایی و بردباری برای وحدت و حفظ نهال نورس دین و ۵ سال حکومت برای عدالت و محبت.
رییس مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس، افزود: علی نخستین مؤمن نسل اول اسلام است، علی برادر پیامبر است، علی مظهر جهاد و رهبری است، مرد سیاست و مسئولیت اجتماعی است؛ علی مرد کار است، کشاورزی و تولید، علی مظهر نثر و شعر است، اندیشمند است و سخنور.
بهمن بیگی خواندن نهجالبلاغه را به یک فرهنگ تبدیل کرد
رییس کتابخانه ملی و مرکز اسناد فارس افزود: سخنوری و نثر شکوهمند نهجالبلاغه در کنار همه فضیلتهای امیرالمؤمنان دو ویژگی بزرگی بود که بهمنبیگی را بر آن داشت تا هوشمندانه و از سر اردات خواندن نهجالبلاغه را در مدارس عشایری به یک فرهنگ تبدیل کند؛ این تنها نشانه ارادت او به حضرت نیست.
وی با اشاره به گفتوگویی از بهمن بیگی درخصوص شکلگیری دانشسرای عشایری گفت: بهمن بیگی میگوید: «اولین مکتب ما را که دیدند، اغلبشان شروع کردند به گریه! تحت تأثیر قرار گرفته بودند! دیدند که ما شاگردانی داریم که نظیرشان در آن شرایط در جایی نبود. اولین معلمی هم که در چادر و توی بیابان دیدند، اسمش لطفعلی بود. این لطفعلی آدم باهوشی بود از اهالی شورجه که دهی بود بین شیراز و فسا، او تصدیق ششم ابتدایی داشت و ماهی ۷۰ تومان به او میدادیم. مرد فقیری بود. یادم هست یکی از ان فرهنگیهایی که آمده بود ببیند من چه کار کردهام، فریاد کشید و گریه کرد. اسم او ”عباس اکرامی“ بود. به هر حال، کار ما مورد تأیید قرار گرفت. گفتیم باید کاری کنیم که مکتبدارهایمان سِمَت رسمی داشته باشند و گفتیم چون سوادشان کم است، جایی را به نام دانشسرای عشایری تأسیس می کنیم تا آنها بیایند و دورهای ببینند، با حداقل حقوق و درجه استخدام شوند».
کمالی سروستانی به بخش دیگری از این گفتوگو پرداخت و اضافه کرد: بهمن بیگی در ادامه میگوید: «پس از تایید تشکیل دانشسرا به آن لطفعلی گفتم: از این به بعد دیگر کسی حق ندارد اسم تو را به صورت سر هم بنویسد، بلکه باید به صورت جدا از هم بنویسند ”لطفعلی“ تا کار با لطفعلی شروع بشود. این طوری بود که دانشسرای عشایری با لطف علی(ع) پا گرفت».
کمالی سروستانی نامگذاری نام یکی از پسران بهمن بیگی به نام« علی وردی» را نیز به خاطر همین عشق و ارادت به امام اول شیعیان دانست.
بهمن بیگی و نهادینه کردن نیازهای تازه در عشایر
وی ادامه داد: بهمنبیگی میدانست: که انسان به میزانی که برخوردار است انسان نیست، بلکه انسان به میزانی که خود را نیازمندتر احساس میکند، انسان است و به همین دلیل کوشید که نیازهای تازهای را در ایل نهادینه کند؛ مهمترینش سواد و دانش و بینش بود برای رهایش از بند تعصب و فقر. به همین دلیل به تعالی عشایر میاندیشید.
آرزویی که محقق شد
کمالی سروستانی در ادامه با روایت خاطرهای دیگر از بهمن بیگی گفت: وی در سال ۱۳۴۹ در بازگشت از فرودگاه شیراز خطاب به معلمان عشایری می گوید: «امروز در استقبال از یکی از مقامات، هزار افسر آمده بودند که هیچ کدام عشایر نبود». او از اینکه عشایر در جمع تحصیلکردهها نیستند غمگین بود؛ اینک کجاست استاد بهمنبیگی تا ببینند که پس از ۴۵سال از آن روز غمانگیز، چگونه آرزوهایشان محقق شده است. همین چند روز پیش که جناب دکتر روحانی ریاست محترم جمهور به شیراز آمده بودند. در فرودگاه و شورای اداری به هر سو مینگریستی عشایر عزیز بودند. ترک و لر و عرب و خمسه. حالا دیگر فارس کم پیدا میشود.
وی ادامه داد: سرزمین ما دیری است که با نخستین آموزگار ایلش وداع کرده است، همان ایلیاتی اسطوره ساز که پرچم و لوای دانش عشایری، نخست بار، به همت بلندش بر فراز چادرهای سفید مدارس ایلی، سایه گسترد؛ ییلاق و قشلاق نشناخت و بی وقفه کف پوش نمدین چادر ایل را سرای آموختن و آموزاندن گردانید. در این راه صلابتی بیحد نشان میداد که دانسته بود قدر مرد به علم است و دانش. مکتبداران را فرا میخواند و به جّد میخواست که ایلیاتی را علم بیاموزاند.
کمالی سروستانی ادامه داد: بهمن بیگی، همت عشایری را میشناخت که نستوهند و استوار. کسوت علم را و دانش را زیبنده آنان بازشناخت، کانون خانواده را با چادرهای سیاه، درون آلاچیقی از نی با دیرکهای سفید و طنابهای پشمین، بیچراغ دانش برنمیتافت. میدانست که باید با زیور اندیشه مزین شود تا بنمایههایش همچنان بیهیچ کژی در امان از هر گزند تاب ماندن و سایهگستراندن بیاورد.
نوشتههای بهمن بیگی؛ شاهنامه منثور ایل
مدیر دانشنامه فارس در خصوص بهمن بیگی ادامه داد: وی معیشت آزاد و شاد شبانکارگی را، رنجها و سختیهایش را بازشناخته بود و میدانست که در هر کوچِ ایل چه دشوارها نهفته است؛ با این همه باور داشت که اگر قرهقاج نبود، جای بسیاری از دلبستگیهای زندگی از سرود نی تا رنگ رنگ گلیم عشایری، از بوی دود تا هُرم تنورهای دشت، تا پیه سوز اجاقهای ایل، خالی بود. او خالی ایل را نمیخواست. او میخواست تا ایل بماند، تا بخشی از هویت این سرزمین با قدمت و غنای خود در هماره تاریخ بماند.
کمالی سروستانی با اشاره به ازدواج بهمن بیگی ادامه داد: بهمن بیگی شیرزنان ایل را جون شیرمردان باور داشت.
وی با اشاره به ذوق نویسندگی بهمن بیگی گفت: باید با شادروان استاد ایرج افشار همداستان شویم که «نوشتههای بهمن بیگی شاهنامه منثور ایل قشقایی و بویر احمدی و ممسنی و کهگیلویه است. هر کسی بخواند، میخواهد ایلی شود». این دانشی مرد فرهیخته، سرد و گرم روزگار چشیده، به تجربه دریافته بود که تنها راه نجات عشایر ایران، دانش است و سواد.
کمالی سروستانی ادامه داد: بهمن بیگی می دانست دیگر دوران قدرت تفنگ گذشته و دانش، بنیان تحول بود. دانش ثروت راستین بود، چنانکه پیر را برنا میکرد. اندیشمندان معاصر او در سرتاسر جهان به این باور رسیده بودند که در روزگار ما قدرت در دانش است و او میدانست که «کلید مشکلات عشایر در لابهلای الفباست». به همت او ایلیاتیهای برآمده از طبیعت، با ذهن باز و دل پاک به دانشگاهها راه جستند، برآمدند و امروز بذری را که او کاشت، به حاصل نشاندند.
بهمن بیگی رویکرد ایل را نوین کرد
وی ادامه داد: بهمن بیگی میدانست که در روزگارانی نه چندان دیر، این سرزمین در تسخیر ایلات بود؛ ایل افشار، ایل زند و ایل قاجار. پس بر آن شد تا ایل را با رویکردی نوین و متحول کرد و به هنگام، به سوی اعتلا و شرافت ره بنماید و چنین است که امروز در پناه دوراندیشی او و همراهی زمانه، در جمع ما، در دولت ما، در استانداری، دادگستری و دانشگاهها و در بیمارستانهای ما، ایلیاتیهای سرافراز چنین میدرخشند و نامی میشوند؛ امروز هم از پس گذر سالها، نونهالان ایل بالیدهاند، شهسواران دانش و علم شدهاند.
پاسداشت ۱۰۰ سالگی استاد
رییس مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس خواستار برگزاری مراسم ویژهای در سال ۱۳۹۹، به مناسبت صدمین سالگرد میلاد بهمن بیگی شد و ابراز امیدواری کرد که شاهد چاپ آثاری تحلیلی از زندگی و اندیشه او باشیم.
وی پیشنهاد داد: باید کتابخانههای زنجیرهای بهمنبیگی چون چادرهایش در گستره ایرانزمین ساخته شود؛ همچنین کتاب سالانه بهمنبیگی، حاوی مقالات تحلیلی پیرامون آثار او و اسناد و خاطرات منتشر شود.
مدیر دانشنامه فارس همچنین پیشنهاد تشکیل موسسه فرهنگی و پژوهشی بهمنبیگی و فرهنگسرایی به نام او را ارایه کرد.
.jpg)
