از آثار تاریخی دوران قاجاریه است که در شهرستان جهرم و در داخل شهر جهرم واقع شده است.این بنا دارای دالانی با سقف گنبدی است که عرقچین و مقرنسکاری پوشش درونی آن را تشکیل میدهد. ارتفاع گنبد تا کف موجود ۵ متر میباشد. برفراز این دروازه کتیبهای تعبیه شده که تاریخ ۱۲۶۸ه..ق بر روی آن حک شده است. همچنین ۶ کتیبه در بدنه دیوار سمت راست این دروازه وجود دارد. سکویی در دو طرف این دروازه وجود دارد که عرض آن ۴۵ سانتیمتر و ارتفاع آن یک متر میباشد. تزیینات این دروازه شامل کاربندیهای داخل سقف آن میباشد. در طرف چپ این دروازه دو دریچه مشبککاری شده وجود دارد که عامل جدا کننده این دروازه از قبرستان و مسجد پیر شیب است. مصالح به کار رفته در این دروازه لاشه سنگ با ملاط گچ میباشد.در طرف راست این اثر نیز دو فضای چلیپا شکلی وجود دارد که به امامزاده پیر شبیب مشهور است. پوشش این فضا به صورت گنبدی شکل میباشد. احتمالاً کاربندیهایی در این بنا جهت تزیینات به کار رفته که با گچ آن را پر کردهاند. قبری در وسط این اتاق وجود دارد که معجری آهنی بر روی آن کار گذاشته شده و دور تا دور قبر را با سنگ مرمر تزیین کردهاند.
۳۹ سنگ قبر و کتیبه در این بنا وجود دارد. بر روی اکثر سنگ قبرها تاریخ هجری قمری حک شده است. بر روی بعضی از سنگها نیز نقش شیر حجاری شده که مربوط به دوره قاجار است.فضای سمت چپ دروازه نیز شامل قبرستانی است که از ۳۵ سال پیش دیگر مردگان در آن به خاک نمیسپارند و هماینک نیز به صورت متروکه درآمده است. سمت راست این دروازه دو اتاق وجود دارد که اتاق نگهبانان دروازه بوده است.به طور کلی دروازه پیر شبیب شامل راهرویی میشود که در هر جانب آن دو اتاق با سقف گنبدی شکل قرار گرفته است که داخل آن پر از سنگ قبر و سنگ کتیبهدار است که به دیوار نصب شده است. این اتاقها احتمالاً جهت نگهبانان تعبیه شده است. بر روی سکوی داخل این بنا تغییراتی انجام شده و هماینک نیز بر روی آن سیمان کاری شده است. جلوی فضای سمت راست دو دریچه آهنی وجود دارد که جزء الحاقات آن میباشد. بدنه داخلی بنا با گچ اندود شده است. دو کتیبه نیز در بالای سردر ورودی و جرز این دروازه قرار گرفته است. سنگهای نصب شده در بدنه داخلی این دروازه مربوط به قبرستان جانبی آن است. سقاخانهای نیز در کنار دروازه احداث شده که تاکنون سالم مانده و برای اهالی منطقه مورد احترام است. راه پلهای مارپیچ در جانب چپ این دروازه تعبیه شده که در حدود ۱۰ سال پیش تغییراتی بر روی آن صورت گرفته است.دروازه پیر شبیب در تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۸۱ با شماره ۶۷۸۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
