تکیه یا حسینیه جایگاهی است که در آن مراسم روضهخوانی و عزاداری عاشورای حسینی، تعزیه خوانی، شبیهخوانی، پردهخوانی و سینهزنی برپا میگردد. حسینیهها از دوران صفوی در ایران رواج یافتهاند و اغلب برخی از تکیهها را نیز حسینیه میخوانند.حسینیهها که به بخشهای روستایی و شهری تقسیم میشوند، فضاهای وسیعی هستند که برخی از آنها سرپوشیده بوده، گاهی به عنوان مسجد نیز مورد استفاده قرار میگیرند. این مکانها معمولاً در مرکز محلههای مختلف شهرها دایر میشوند و معمولاً دارای حیاطی وسیع میباشند که اطراف آن را حجرههایی در یک یا دو طبقه پوشانده است. برخی نیز دارای ایوانها و منارههایی بلند میباشند. اغلب حسینیهها دارای تزیینات گچبری، کاشیکاری، آیینهکاری، منبتکاری و نقاشی هستند.حسینیههای مناطق روستایی نیز معمولاً سه یا پنج اتاق به نسبت کشیده و در کنار یکدیگر میباشند که به وسیله ارسیهایی از یکدیگر جدا میشوند. این حسینیهها دارای سقف سفالی بوده و دیوارهای آنها با شیشههای رنگی تزیین شده است.معروفترین حسینیههای ایران در شهرهایی چون نائین، یزد، تفت، شیراز، کرمانشاه و برخی از نواحی شمالی کشور وجود دارند.
منابع: دایره المعارف تشیع، زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی، نشر شهید سعید محبی، تهران، ۱۳۶۷، ج ۶، ص ۳۵۶ / دایره المعارف فارسی، غلامحسین مصاحب، انتشارات فرانکلین، ۱۳۴۵، ج ۱، ص ۶۶۱ / لغتنامه دهخدا، علیاکبر دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۲، ج ۶، ص ۷۹۷۰ / معماری ایران (دوره اسلامی)، به کوشش محمدیوسف کیانی، جهاد دانشگاهی، تهران ۱۳۶۶، ص ۸۱.
کوروش کمالی سروستانی
