از بقاع متبرکه شیراز است که پیش از دوره قاجاریه در نزدیک دروازه کازرون احداث شده است. این بقعه، آرامگاه جعفربنفضلبنجعفربنعلی ابن ابیطالب(ع) ملقب به «تاج الدین» و «غریب» است. هم چنین مقبره محمدبن حسن مثنی ابن حسن بن علی بن ابیطالب(ع) نیز در این مکان قرار گرفته است. درِ این بقعه که دارای گنبدی نیلوفری است، رو به شمال و در کوچهای منتهی به بازار میوه فروشها قرار گرفته است. در سر در ورودی نیز کاشی هفت رنگ استفاده شده و بر روی آنها تصاویر گل و بته نقش بسته است. بر روی برخی از آنها نیز آیات قرآنی و احادیث به خط ثلث نگاشته شده است. بر روی برخی دیگر تصاویر وقایع کربلا نقش بسته و در پایان نیز تاریخ ۱۳۱۰ه..ق قید شده است. بر روی در ورودی که چوبی است و منبت کاری شده نیز احادیثی به صورت منبت نقش بسته است. بر بالای در، پنجرههای مشبک از قطعات چوب و شیشه رنگی وجود دارد. در پشت در، یک هشتی وجود دارد که کاربندی شده و دارای گنبدی کمخیز است. در این بقعه، حیاطی به شکل مربع وجود دارد که در وسط آن حوضی سنگی که حوضی کوچکتر در آن است، قرار دارد. اطراف حیاط را نیز درختان اکالیپتوس، بید و چنار پوشانده است.
رو به روی در، ورودی حرم و حسینیه قرارگرفته است. در جلو حرم، ایوانی به عرض ۴ متر و طول ۱۶ متر قرار دارد که کف پوش آن سنگ مرمر است و سه جرز آجری در جلوی آن قرار گرفته است. ازاره جرزها از نوع سنگ گندمک بوده، حجاری شده است. روی بدنه ستونها و طاق ایوان، کاشی یک رنگ مزیّن شده است. در پیشانی ایوان نیز، یک حدیث از حضرت محمد(ص) و چهار حدیث از حضرت علی(ع) بر روی کاشی لاجوردی نگاشته شده است.بر فراز سر در ورودی حرم که در سمت راست ایوان قرار دارد، به وسیله کاشی یک رنگ، مقرنس کاری شده است و به وسیله کاشی هفت رنگ نیز وقایع کربلا به تصویر کشیده شده است.در وسط حرم، ضریحی قلمکاری شده از جنس نقره به صورت مکعب قرار گرفته که در آن دو قبر قرار دارد و بر فراز آن گنبد قرار گرفته است. این ضریح در سال ۱۳۵۸ ساخته شده است. ساقه و تاج گنبد نیز از داخل مزیّن به آیات قرآنی به خط استاد نسابه بر روی کاشی با زمینه آبی میباشد.ازارههای حرم تا ارتفاع یک متر و بیست سانتیمتر از سطح زمین، سنگ مرمر است. بالای ازارهها و سقف آیینهکاری شده است. در ضلع جنوبی حرم، شاه نشین بزرگی قرار دارد که به صورت طاق و تویزه است و در سمت چپ حرم، حسینیه امامزاده، ساخته شده از آجر و سنگ قرار دارد. این حسینیه دارای چهار ستون سنگی و ده طاقنمای کوچک است. در شرق حسینیه نیز طاقنما و ایوانهایی قرار دارد که پیش از این مدرسه علمیه بوده و هم اینک مرکز امور فرهنگی است. آخرین تعمیر این حرم در سال ۱۳۷۷ انجام شده است، چنان که در ضلع شرقی حیاط نیز دو اتاق جهت استقرار پاسگاه انتظامی احداث شده است.این بقعه در تاریخ ۱۳/۴/۱۳۸۰ با شماره ۴۵۱۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: آثار عجم، فرصتالدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۵۵ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علینقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۱۷۲ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۲۰۸ / جغرافیای کامل ایران، عبدالرضا فرجی، دبیران گروههای آموزشی جغرافیای استانها، شرکت چاپ و نشر ایران، تهران، ۱۳۶۶، ج ۲، ص ۸۵۸ / دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای آرامگاهی، ویرایش محمدمهدی عقابی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۶، ص۴۶۹ / دایره المعارف تشیع، زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی، مؤسسه دایرهالمعارف تشیع با همکاری سازمان نشر یادآوران، تهران، ۱۳۶۶، ج ۳، ص ۳۴۶ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۲۱۷ / شیراز و فارس، اداره سیر و سیاحت و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، شیراز، ۱۳۷۱، ص ۱۳ / فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۱۲۰۳ / معماری ایران (دوره اسلامی)، به کوشش محمدیوسف کیانی، جهاد دانشگاهی، تهران ۱۳۶۶، ج ۲، ص ۸۷.
کوروش کمالی سروستانی