آرامگاه گور دختر که برخی آن را آرامگاه کوروش اول یا چپش پش دانستهاند، از بناهای دوره هخامنشی یا عیلامی است که در جنوب حسینآباد واقع در جنوب غربی جرّه در ۸۴ کیلومتری کازرون در محلی موسوم به «بُسپر» یا «پشت پر» قرار دارد. هر چند در تعلق این بنا به دوران هخامنشی یا پیش از آن تردیدی نیست، اما انتساب آن به یک پادشاه معین امری دشوار است. ساختمان آرامگاه شامل بنایی مستطیل شکل با سقفی شیروانی شکل است که بر فراز سکوی سنگی سه پلهای ساخته شده است. اتاق آرامگاه دارای دو در سنگی یکپارچه بوده که هم اینک از بین رفته است.این آرامگاه از تخته سنگهای بزرگی ساخته شده که بدون ملاط بر روی یکدیگر استوار گردیده است. اتاقک مقبره و سقف آن جمعاً از ۱۹ پارچه سنگ با ابعادی مختلف ساخته شده است.
ساختمان این آرامگاه شباهت زیادی به آرامگاه کوروش در پاسارگاد دارد، اما از نظر ابعاد و جزییات بنا با آرامگاه کوروش تفاوت دارد. این آرامگاه به نسبت آرامگاه کوروش از ابعاد کوچکتری ساخته شده است. ارتفاع آرامگاه گور دختر ۵/۴ متر و ارتفاع اتاق اصلی ۵/۳ متر و اندازه داخل اتاق آرامگاه ۵/۱×۲۰/۲×۲ متر است. اهمیت این بنا از لحاظ ارتباط معماری هخامنشی با معماری ایلامی است. آرامگاه گور دختر همانند مقابر ایلامی در بخش پایینی و بالایی مکانهایی برای دفن اجساد خانوادگی وجود دارد.این آرامگاه در سال ۱۳۳۸ به وسیله دکتر واندنبرگ بلژیکی کشف شد. تاریخ بنای آن را ۶۵۰ تا ۵۵۰ق.م دانستهاند.
منابع: اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۳۸۳، ۳۷۱ / شهر سبز یا شهرستان کازرون، محمدجواد بهروزی، کانون تربیت شیراز، ۱۳۴۶، ص ۲۴۱ / فارس، جهانگردی و توسعه، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، بنیاد فارسشناسی، ۱۳۷۲، ص ۶۶ / کازرون در آینه فرهنگ ایران، منوچهر مظفریان، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۷۳، ص ۹۷.
کوروش کمالی سروستانی
