بر حدیث من و حسن تو نیفزاید کس
حد همین است سخندانی و زیبایی را
بی شک سعدی یکی از پایههای بنای استوار زبان و ادب فارسی است و شعر و نثر او شکوهمندانه در فرهنگ امروز ما میدرخشد. سعدی پایهگذار «مکتب ادبی شیراز» است و آثارش کلیدیترین باورها، اندیشهها و آرمانهای گذشته و حال را منعکس میکند.
اینک، در اردیبهشت ماه سال۱۳۸۵ ده سال از نامگذاری «اول اردیبهشت ماه» به نام «روز سعدی» میگذرد، در حالی که با انتشار نهمین دفتر سعدیشناسی، نهمین «یادروز سعدی» را به جشن و سخن نشستهایم، روزی که به یمن خوبیها و زیباییهای اندیشه سعدی، چون شعر و نامش «جهانگیر» شد و در این نه سال، هر ساله، همزمان با شیراز و برخی از شهرهای ایران، در بسیاری از کشورها نیز دوستدارانش این روز را به جشن نشستهاند و از خوان حکمت، عشق، پند و زیباییهایش خوشهها چیدهاند.
اگرچه دهه گذشته با همه فرازها و نشیبهای «سعدی شناسی» کامیابتر از دهه پیشینش بود، اما هنوز تا امکان ارایه گزارش کارنامهای پربار در عرصه سعدیپژوهی راهی طولانی مانده است و سعدیشناسان و دوستداران سعدی که وامداران سخن، حکمت، عشق، شعر و نثر سعدیاند، هنوز چنان که باید حق عظیمی را که شیخ بر گُردۀ تکامل فرهنگ ایرانزمین و فارس دارد، ادا نکرده و کارنامۀ پرباری در سعدیپژوهی به یادگار نگذاشتهاند.
برگزاری پیاپی یادروز سعدی فرصت مغتنمی است که بتوان از یک سو داشتهها و کاستیهای این عرصه را در هر سال به قضاوت نشست و از سوی دیگر شعله سعدیپژوهی را پرفروغتر کرد تا در آیندهای نه چندان دور شاهد آفرینش آثار گرانسنگی در این عرصه باشیم.
با توجه به همین کاستیها و ضرورت ساماندهی برنامهای ملی جهت سعدیشناسی و عمومی کردن آثار سعدی و آشنایی بیشتر دانشآموزان، دانشجویان و دوستداران سعدی و نیز تعالی پژوهشهای سعدیشناسانه، مرکزسعدیشناسی بر آن شد که به یاری خداوند عزوجّل و همکاری و همراهی پژوهشگران، سعدی شناسان، دوستداران سعدی، علمای اعلام، کارآفرینان و سرمایهداران با فرهنگ و نهادها ، سازمانها و ادرات ذیربط، به ویژه وزارت آموزش وپرورش، صدا و سیما، وزارت آموزش عالی، تحقیقات و فناوری، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شوراهای شهر و شهرداریها، بنیاد فارسشناسی و… سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ را به عنوان «دهه سعدی شناسی»سامان دهد. بدان امید که در این دهه، پژوهشها و ترویج آثار سعدی شتاب و کیفیتی درخور منزلت استاد سخن بیابد.
در این دهه، هر سال به موضوعی خاص پرداخته خواهد شد و مرکز سعدی شناسی خواهد کوشید که مقالات ارایه شده به کنگرۀ یاد روز سعدی را براساس این تقسیمبندی سامان دهد و در هر سال کتابهایی پیرامون موضوع آن سال را از پژوهشگران و سعدیشناسان منتشر کند. همچنین از پایاننامههای کارشناسی ارشد و رسالههای دکتری مرتبط با موضوع هر ساله سعدیپژوهی، حمایت خواهد نمود. مرکز سعدیشناسی نسبت به تدوین نسخه تصحیح شده کلیات به عنوان نسخه اساسی پژوهشهای مرکز با همکاری سعدیشناسان اقدام خواهد نمود. همچنین تدوین «دانشنامه سعدی» را نیز آغاز خواهد کرد.
امید است که با راهنماییها و همکاریهای اهل علم و فرهنگ و هنر «دهه سعدی شناسی» به دهۀ طلایی، ماندگار و مؤثر در سعدیپژوهی تبدیل شود. نامگذاری موضوعی سالهای این دهه به شرح زیر است:
سال ۱۳۸۵ دورانشناسی سعدی
سال ۱۳۸۶ زندگی، اندیشه، زبان و شخصیت سعدی
سال ۱۳۸۷ گلستان (نسخه شناسی، تحلیل معنوی، فرم و زبان، صنایع ادبی، زیباییشناسی و …)
سال ۱۳۸۸ بوستان (نسخه شناسی، تحلیل معنوی، فرم و زبان، صنایع ادبی، زیباییشناسی و …)
سال ۱۳۸۹ غزلیات (نسخه شناسی، تحلیل معنوی، فرم و زبان، صنایع ادبی، زیباییشناسی و …)
سال ۱۳۹۰ قصاید، مجالس، قطعات، هزلیات و … (نسخه شناسی، تحلیل معنوی، فرم و زبان، صنایع ادبی، زیبایی شناسی و …)
سال ۱۳۹۱ نسخهشناسی آثار سعدی و انتشار کلیات سعدی به تصحیح سعدیپژوهان برجسته کشور به عنوان نسخه اساسی پژوهشهای سعدیشناسی و نسخ مرکز سعدیشناسی همراه با بزرگداشت استادان: محمدعلی فروغی، غلامحسین یوسفی و دیگر مصححان برجسته کلیات.
سال ۱۳۹۲ سعدی، معارف اسلامی و فرهنگ ایرانی.
سال ۱۳۹۳ سعدی و مسایل اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی، سیاسی و ادبیات عصر ما.
سال ۱۳۹۴ هنر سعدی، سنت و نوآوری و فرهنگ مردم.
سال ۱۳۹۵ سعدی در حدیث دیگران و دیگران در حدیث سعدی همراه با برگزاری کنگره بینالمللی سعدیشناسی با حضور سعدیپژوهان و مترجمان آثار سعدی از سراسر جهان و تهیه و انتشار گزیده کلیات سعدی به ده زبان زنده دنیا شامل زبانهای: انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، اسپانیولی، عربی، روسی، چینی، ایتالیایی، ژاپنی و مالیایی.