موزه پارس یکی از موزههای شیراز است که در باغ نظر (—> باغ نظر) یا عمارت کلاه فرنگی واقع در خیابان کریمخان زند، میدان شهداء قرار دارد. این باغ و موزه از بناهای دورۀ زندیه است که توسط کریمخان زند ساخته شده است.اشیاء موجود در موزه مربوط به دورههای پیش از اسلام تاکنون است.در ابتدای موزه، سنگاب بزرگ یکپارچهای با گنجایش بیش از یک متر مکعب آب وجود دارد که بر روی پایهای قرار گرفته است. بر روی این سنگاب اشعاری با خط ثلث و تصاویر گل و برگ حجاری شده است. این سنگاب به مسجد جامع عتیق شیراز تعلق داشته است.برخی از اشیایی که در این حوزه نگهداری میشوند، عبارتنداز:ـ قرآن هفده منی.
ـ چهار قرآن به خط کوفی بسیار قدیمی با جعبههای خاتم. بر اولین قرآن خط و رقم منسوب به حضرت علی(ع) وجود دارد. دومین قرآن متعلق به قرن سوم هجری است و قرآن سوم مربوط به قرن ششم هجری است و چهارمین قرآن نیز متعلق به قرن دهم و دوره صفویه میباشد.
ـ ظروف لعاب دار کاشی مربوط به دوره سلجوقی که از کاوشهای ری به دست آمده و نیز ظروف لعابدار کاشی که مربوط به قرن هجدهم میلادی است.
ـ سلاحها و زره جنگی دوران صفویه و زندیه.
ـ اشیاء فلزی دوره کاسیها (هزاره اول قبل از میلاد) که در لرستان به دست آمده است.
ـ اشیاء سفالی کاوشهای ساوه (قرن ۵ و ۶ هجری).
ـ ظروف منقوش شده دوره صفویه.
ـ شمشیر کریمخان زند که چهار بیت بر روی آن حکاکی شده است.
ـ یک قلیان مینا کاری فلزی از جنس طلا و نقره و فولاد.
ـ تعدادی جعبه، قلمدان و خاتم کاری هنرمندان شیراز در قرن ۱۱، ۱۲ و ۱۳ هجری.
ـ قطعات، مرقعات و نقاشیهای رنگی و سیاه قلم لطفعلی صورتگر، نقاش قرن سیزدهم.
ـ اشیاء فلزی قرن دهم هجری.
ـ تابلو نقاشی مراسم خواستگاری موسی از دختران شعیب.
ـ تابلو جنگ شاه اسماعیل صفوی با عثمانیها.
ـ تابلو مراسم قربانی حضرت اسماعیل.
ـ ظروف سفالی کاوشهای شهر استخر در قرن نهم و دهم میلادی.
ـ ظروف مسی قرن پنجم و ششم هجری.
ـ هاون مفرغی، کوبه در برنجی و هاون سنگی دوره صفویه.
ـ ظروف کاشی لعاب دار قرن ۱۴ه.. حفاری مازندران.
ـ دو پرده از دوره صفوی.
ـ چهار تابلو نقاشی رنگ و روغن با مجالس یوسف و زلیخای مصری و شیخ صنعان با دختر نصرانی.
ـ مسکوکات به دست آمده از کاوشهای عراق و کاشان مربوط به قرن ۵ و ۶ هجری.
ـ جزواتی از قرآن به خط کوفی با تذهیب در سر سورهها و حاشیه اطراف.
ـ تابلو نقاشی جنگ نادرشاه با محمد شاه.
ـ تابلو نقاشی کریمخان زند و وزرایش.
ـ کتیبههایی به قلم ثلث قدیم.
ـ کاشی کاریهای محراب مساجد قدیم.
این موزه در تاریخ ۱۵/۹/۱۳۱۴ با شماره ۲۴۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: تحقیقات میدانی / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۲۰۴.
کوروش کمالی سروستانی
