از آثار دوران صفویه است که در شهرستان فیروزآباد، بخش قیر و کارزین، کیلومتر ۳۵ جاده قیر به هنگام ۷۰۰ متر پس از کمپ شرکت نفت قرار دارد.این بنا در بین مردم به کاروانسرا مشهور است، اما شکل و ظاهر بنا که در منطقه گرمسیری واقع شده و سرپوشیده است، به بناهای مذهبی شبیهتر است. ابعاد بنا ۴۰/۷×۱۳/۹۰ متر است.سه ضلع اثر را طاقنما دربرگرفته که در ضلع غربی هشت طاقنما و در ضلع شمالی و جنوبی نیز هر کدام چهارطاقنما قرار دارد. بدنه بیرونی بنا به طور کامل با گچ اندود شده است. با توجه به سنگهای به کار رفته در بنا به نظر میرسد که در یک دوره از سنگ قبرهای قبرستان بابانجم جهت تغییرات بنا استفاده شده است. این اثر دارای سه اتاق است که اتاق اول شامل یک ورودی است با عرض ۱۰۴ سانتیمتر و سقف آن نیز از نوع طاقآهنگ میباشد.
این اتاق دارای ۲ طاقچه به ابعاد ۲۲×۱۰۵ سانتیمتر است و بدنه آن نیز با گچ اندود شده است. در این اتاق راه پلهای وجود دارد که طول آن ۱۰۰ سانتیمتر، عرض آن ۲۸ سانتیمتر و خیز آن ۳۰ سانتیمتر است. همچنین تعداد ۷ پله نیز جهت دسترسی به پشت بام وجود دارد. از این اتاق یک ورودی جهت اتاق اصلی یا وسطی وجود دارد که عرض آن ۱۰۵ سانتیمتر است. این اتاق به صورت چلیپایی است. ضلع غربی آن ۶/۳ متر، ضلع جنوبی آن ۱۸/۳ متر، ضلع شمالی آن ۱۵/۳ متر و ضلع شرقی آن نیز ۷۹/۲ متر است. کاربندیهای موجود در این اتاق از تزیینات آن میباشد. سقف آن نیز به صورت عرقچین است. از این اتاق یک راه ارتباطی جهت اتاق سوم وجود دارد. این ورودی به عرض ۷۳ سانتیمتر است. اتاق سوم درست در قرینه اتاق اول قرار گرفته است.گنبد این بنا دارای ۲ متر ارتفاع است. به فاصله ۲۵ متری از جنوب این اثر آبانباری است که ابعاد آن ۳×۶ متر است و دیواری از سطح زمین به ارتفاع ۴۵ سانتیمتر گرداگرد آن را فراگرفته است.در حال حاضر هیچگونه بهرهبرداری از این بنا نمیشود و تنها عشایر کوچ رو در فصل تابستان احشام خود را در آن نگهداری میکنند.این بنا در تاریخ ۲۳/۱۱/۱۳۸۰ با شماره ۴۷۳۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
