قلعه گوری رکن‌آباد

دانشنامه آثار تاریخی ۲ دقیقه مطالعه

از آثار تاریخی شهرستان لامرد است که در فاصله ۲۴ کیلومتری جنوب شرقی لامرد در شمال روستای رکن‌آباد قرار دارد. این محوطه در حاشیه واقع شده و آثار ویرانه‌های بنایی معروف به قلعه گوری به ابعاد ۵/۱۸ متر در ۵/۱۳ متر در آن وجود دارد. از ارتفاع آثار این محوطه حداکثر ۳ متر باقی مانده است.در ساخت این بنا از سنگ‌های تراشیده چهارگوش به همراه ملاط، ساروج و گچ استفاده شده است. ملاط ساروج در بخش پی بنا و ملاط گچ بیشتر در قسمت برج‌ها به کار رفته است.این بنا با نقشه مربع ـ مستطیل در جهت شمال ـ جنوب قرار دارد. ضلع شرقی و غربی این بنا، هرکدام به طول ۵/۱۸ متر و ضلع شمالی و جنوبی آن هرکدام به طول ۵/۱۳ متر است. هرکدام از برج‌هایی که در گوشه این بنا قرار گرفته، با پلان نیم دایره و به قطر دو متر است. در مرکز ضلع جنوبی، ورودی این بنا به عرض ۴/۲۰ متر قرار دارد. در اطراف این ورودی در جرز، هرکدام به قطر یک متر بر پایه‌ای مکعبی شکل به ابعاد ۲/۲۰ متر در ۱/۸۰ متر وجود دارد. در بخش داخلی بنا، چهار اتاق مستطیل شکل، هر کدام به ابعاد ۱۱ متر در ۲/۳۰ متر به موازات یکدیگر قرار دارند و در بخش ورودی هرکدام از این اتاق‌ها، در قسمت پی دیوارها، جرزهایی چهارگوش به ابعاد ۱/۸۰ متر در ۱/۵۰ متر قرار گرفته که دیوارهای بخش داخلی بنا بر سطح آنها استوار است. وجود یک چنین پی‌های مکعبی شکل در دو طرف بخش ورودی بنا و در زیر بخش ورودی اتاق‌های درون بنا و احتمالاً در بخش پی برج‌ها، دیوارهای این ساختمان را یک متر از سطح زمین بلندتر نگه داشته است.در این محوطه قطعه سفال‌هایی یافته شده که با لبه پهن، متعلق به کاسه‌ای با بدنه زاویه‌دار است. کیفیت ساخت این ظرف متوسط و میزان پخت آن مناسب است. خمیر مایه این ظرف به رنگ نخودی و سطح بیرون و درون آن با لایه نازکی از لعاب سبز کمرنگ (سبز مایل به سفید) پوشش یافته است. در بخش زوایه بدنه این ظرف یک ردیف نوار برجسته موازی وجود دارد که به روش نیشگون (خال خال)، سطح آن تزیین شده است. این ظرف از نظر شکل بدنه با ظروفی شباهت دارد که در قصر ابونصر به دوره‌های پس از هخامنشی و در منطقه جبیل در حاشیه جنوبی خلیج فارس به دوره اشکانی ـ ساسانی نسبت داده شده است.قلعه گوری رکن‌آباد در تاریخ ۲۴/۴/۱۳۸۲ با شماره ۹۲۱۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.

کوروش کمالی سروستانی