قصر آیینه یا قصر دختر که به تنگ چکچک نیز معروف است، از بناهای دوره ساسانی است که در ۷۰ کیلومتری شهرستان داراب و در هشت کیلومتری جنوب شرقی رستاق واقع شده است. این قصر در ارتفاع زیادی از سطح زمین ساخته شده و از اطراف به وسیله سه رشته کوه احاطه شده است. وجه تسمیه آن نیز بدان جهت است که در کوه جنوبی، غاری وجود دارد که آب از سقف آن قطره قطره به درون حوضی میچکد و بدین ترتیب به چک چک مشهور شده است. دو ساختمان در این محل مشاهده میشود.
ساختمان اول بنایی است ساخته شده از سنگ و گچ و آهک به مساحت ۴۹ متر مربع با دیوارهایی قطور که قطر دیوارهها ۶۰/۱ است. در نمای این ساختمان سنگهای تراش خورده صاف به کار رفته است. در داخل ساختمان طاقچههایی تعبیه شده است که مربع شکل میباشند. در ورودی این ساختمان در جهت بنایی دیگر که در نزدیکی این ساختمان ساخته شده، گشوده میشود. سقف قصر سقفی گنبدی شکل بوده که هنوز نسبتاً پا برجاست. دیوارهای قصر دارای هفت متر ارتفاع است. بخشی از این دیوارها که رو به دره عمیق قرار دارد، بر اثر عبور سیلاب فرو ریخته است. در روبهروی این قصر و در ضلع غربی کوه قسمتی از کوه تراشیده شده و صیقل یافته است. در آنجا آیینهای قرار داشته که نمای قصر و راههای اطراف آن در آیینه پیدا بوده و دیدهبانها که در بالای کوه قسمت شمالی قصر قرار داشتند و راه شمالی آن را کنترل میکردند، به وسیله این آیینه قصر را میدیدند و از آن محافظت میکردند، اما برخی نیز معتقدند که در این قسمت آیینهای وجود نداشته و بخش تراشیده شده و جلا یافته کوه به گونهای بوده که تصاویر را منعکس میساخته است.در نزدیکی بنای قصر دختر ساختمان دیگری وجود دارد که معروف به آتشکده است. مساحت این ساختمان ۸۰ متر مربع و قطر دیوارهای آن ۲ متر است. این ساختمان به صورت چهارطاقی است که چهار در ورودی آن در چهار جهت ساختمان قرار گرفته است. مصالح به کار رفته در ساختمان سنگ و آهک است. نمای ساختمان به وسیله ملاط گچ مسطح شده است. سقف ساختمان به صورت استوانهای بوده که هم اینک فرو ریخته و تنها بقایای آن مشاهده میشود.در این ساختمان هم در نما و هم در درون ساختمان بقایایی از تزیینات مشاهده میشود. در چهار گوشه بیرونی دیوار ساختمان و در زاویههای دیوار نوعی برآمدگی مشاهده میشود به گونهای که زاویه دیوار مستقیم امتداد نمییابد.در کوهی که در پشت این دو بنا قرار دارد، بقایای سه برج دیده میشود. دو برج دایرهای شکل بوده و برج سوم مربع شکل است که محل قرار گرفتن دیدهبانها و نگهبانان بوده که محوطه و راههای اطراف قصر را کنترل میکردند.
منابع: اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۹۵ / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
