حمام کهنه خرامه یاحمام گلستان از آثار تاریخی دوران صفوی است که در میان بافت قدیم خرامه، در کنار تپه باستانی بهرام گور در میدان طالقانی، پشت مسجد جامع خرامه واقع شده است.ورودی بنا در سمت جنوب قرار دارد و از مصالح سنگ و آجر ساخته شده است. دهانه ورودی حمام ۵۳/۱ متر با ارتفاعی حدود ۱۵/۲ متر میباشد. راهرویی که به هشتی منتهی میشود، دارای محیطی به اندازه ۵×۲ متر است. ورودی راهرویی که به بینه منتهی میشود دارای ارتفاعی حدود ۱/۸۰ متر و عرض ۹۰ سانتیمتر میباشد. راهرو ۲۰ سانتیمتر بالاتر از بینه واقع شده است.درون هشتی چهار رختکن تعبیه شده است که فرم اصلی این رختکنها تغییر کرده. ارتفاع این رختکنها از سطح زمین تا کف رختکن ۶۰ سانتیمتر بوده که در زیر هرکدام از این رختکنها ۲ کفشکن تعبیه شده که دارای طول، عرض، ارتفاع و عمقی حدود ۴۰ سانتیمتر بوده است.در وسط هشتی حمام، حوضی هشت ضلعی سنگی به ابعاد ۴۰/۲×۲/۴۰ متر وجود داشته ولی به دلیل مسایل بهداشتی بر روی همین سنگ کاشی فرش شده است.
دری که هشتی را به راهرو گرمخانه متصل میکند، دارای ۶۷ سانتیمتر عرض و ۹۰ سانتیمتر ارتفاع میباشد.دستشویی نیز در سمت چپ راهرو تعبیه شده که فضایی حدود ۵ متر را شامل میشود.طول راهرو ۶ متر است و در آن ۲ نورگیر بزرگ جهت روشنایی در سقف تعبیه شده است.گرمخانه دارای ۴ ستون یک پارچه سنگی بوده که در حال حاضر به دلیل مسایل بهداشتی روی آن کاشی کردهاند.در فضای گرمخانه که دارای ۸ متر طول و ۵۰/۶ عرض است، ۷ دوش خصوصی وجود دارد که به وسیله دیوارهایی از یکدیگر جدا شدهاند. اتاق نظافت در گوشه جنوبی حمام واقع شده و خزینه این حمام که در حال حاضر به وسیله دیواری مسدود شده، در قسمت شمالی حمام قرار داشته است. در فضای گرمخانه ۱۰ عدد نورگیر جهت روشنایی تعبیه شده است.در حال حاضر از این بنا به عنوان حمام عمومی استفاده میشود.تمام محوطه حمام از ورودی تا گرمخانه کاشیکاری جدید شده و هیچگونه تزیینی ندارد.تاکنون تعمیرات جزیی در بنا انجام شده ولی فرم اصلی و معماری تاریخی بنا به جای مانده است. این بنا هماینک دارای تأسیسات آب، برق و گاز میباشد.حمام خرامه در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۸۰ با شماره ۵۰۵۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
