از بناهای شهر گراش است که توسط حاج اسداللّه فرزند دهباشی کربلایی و علیرضا گراشی در سال ۱۲۸۲ ه.ق بنا شده است. وجه تسمیه این حسینیه به سنگآوی، ظرف سنگی بزرگی به شکل U است که در زیر طاقی با تزیینات مقرنس در کنار در ورودی قرار دارد.در سقف طاق برای نگهداری از ظرف، سوراخی تعبیه شده که از طریق این سوراخ، آب باران از پشت بام حسینیه، به داخل ظرف سرازیر میشود. از این ظرف در مناسبتهای مذهبی جهت تهیه شربت استفاده میشده است. بر فراز در ورودی، سنگ نوشتهای قرار دارد که ابیاتی از اشعار بانی بر روی آن حک شده است.این بنا شامل یک سالن روضه خوانی، یک ایوان بزرگ و یک حوض قدیمی است. همچنین دارای دو بادگیر در دو ضلع شرقی و غربی ایوان بوده که هماینک فقط قسمتهای هدایت کننده باد به طرف پایین سالم باقی مانده است.سالن روضه خوانی آن دارای نه در به فواصل مساوی است که هفت در آن رو به حیاط و دو در دیگر، یکی در راهرو شرقی و دیگری در دالان ورودی باز میشود. بالای درهایی که رو به حیاط باز میشوند، پنجرههای چوبی گرهکاری شده و در فواصل بین پنجرهها طاقنماهایی به اندازه پنجرهها ساخته شده است. در مقابل هر کدام از پنجرهها و طاقنماها و در پایین هر طاقنما طاقچهای تعبیه شده است. این سالن به ارتفاع حدود یک متر از سطح حیاط قرار دارد که پلههایی در جلو در اول، وسط و آخر آن ساخته شده است. سقف آن با تیرهای چوبی بزرگ و کوچک پوشانده شده است. ورود به ایوان این حسینیه که به ارتفاع تقریبی یک متر از سطح حیاط واقع شده، از طریق پلههایی که در راهرو شرقی قرار دارد، امکانپذیر است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
