تپه باستانی شغا، که برخی آن را چغا مینامند، در ۱۷ کیلومتری جنوب غربی تخت جمشید، در کنار روستای کناره واقع شده و قدمت آن به چهار هزار سال قبل از میلاد میرسد. ابعاد این تپه در اندازههای ۲۱۰×۲۵۰ متر و ۹ متر ارتفاع میباشد. در حفاریهایی که بر روی این تپه انجام شده، برخی اشیای مسی مربوط به هزاره سوم ق.م و سفالهایی چون آبخوریهای قیفی شکل، جام، ماست خوری، ظروف شکمدار و سه پایهدار با نقوش انسان و گیاه و پرنده و حیواناتی چون ماهی، عقرب، مار، حشرات، مرغهای آبی و مرغهای در حال پرواز یافت شده است. نقوش این سفالها به سفالهای تل تیموران بسیار شبیه است. خمیر این سفالها چندان ظریف نیست و در کوره نیز خوب پخته نشده است. رنگ بیرونی آنها قرمز و رنگ داخلی آنها خاکستری میباشد. همچنین در این تل ظرفی پیدا شده که به جای پارچ آب مورد استفاده قرار میگرفته است. این ظرف به شکل مرغی است و روی آن نقش ماهی وجود دارد. این تپه در سال ۱۳۲۰ به وسیله بنگاه علمی تختجمشید مورد بررسی قرار گرفت و در سال ۱۳۳۰ نیز مجدداً توسط پرفسور واندنبرگ کاوشهایی بر روی آن صورت پذیرفت. این تپه در ۱۲/۱۱/۱۳۸۱ با شماره ۷۱۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منابع: آثار باستانی جلگه مرودشت از پیش از تاریخ تا ادوار اسلامی، علی سامی، بنگاه علمی تخت جمشید، ۱۳۳۱، ص ۲۰ / اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۴۶ ـ۲۲۲ / باستانشناسی و هنر ایران در هزاره اول قبل از میلاد، حسن طلایی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، تهران، ۱۳۷۴، ص ۲۲ / گزارشهای باستانشناسی (۱)، معاونت پژوهشی، پژوهشکده باستانشناسی، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۶، ص ۷۱ / مراکز فرهنگی فارس، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۲۲۱ / مروری بر پنجاه سال باستانشناسی ایران، عزتاللّه نگهبان، سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه)، تهران، ۱۳۷۶، ص ۴۲۳.
کوروش کمالی سروستانی