از بقاع دوره دیلمیان در شیراز است که در دامنه غربی تنگ اللّهاکبر در یکی از غارهای کوه صبوی واقع شده است. این بقعه متعلق به شیخ ابوعبداللّه محمد بن عبداللّه شیرازی معروف به ابن باکویه و مشهور به باباکوهی (۳۳۷ـ۴۴۲ه..ق) عارف شیرازی است. در وسط کوه صبوی غاری است که در جلو آن ایوانی با سنگ و گچ ساخته شده و در جلو آن صفهای قرار دارد که در آن حوضی ساخته شده است. چند اتاق سنگی و گچی و چند درخت و باغچه سرسبز نیز در اطراف ایوان وجود دارد. در این ایوان قطعه سنگی وجود داشته که شیروانی بر روی آن عباراتی نگاشته و در پایان تاریخ ۱۲۳۵ را ذکر نموده است. در کنار این ایوان، چشمه آبی نیز قرار دارد که به حوضی وارد میشود. بالاتر از چشمه و اتاقها، اتاقی است که مقبره بابا کوهی در آن واقع شده است. در سال ۱۲۵۷ه..ق مؤیدالدوله طهماسب میرزا حاکم فارس، اتاق و گنبدی در این محل بنا کرد. بر سنگ قبر باباکوهی، عباراتی نگاشته شده است و در پایان نیز تاریخ ۱۰۰۱ه..ق ذکر شده است. این سنگ قبر توسط فرهاد میرزا معتمد الدوله حاکم فارس بر روی قبر وی نصب شده است.
بالاتر از مقبره باباکوهی، مقبره کوچک علی قرار گرفته است.بقعه باباکوهی در سالهای اخیر توسط اداره کل اوقاف و امور خیریه فارس بازسازی شده است.این بقعه در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ با شماره ۳۲۸۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: آثار عجم، فرصتالدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۸۳ / اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۵۲ / بزرگان شیراز، رحمتاللّه مهراز، انتشارات انجمن آثار ملی، شیراز، ۱۳۴۸، ص ۱۶۱ / بزرگان نامی پارس، محمدتقی میر، انتشارات دانشگاه شیراز، ۱۳۶۸، ج ۱، ص ۱۳۷ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علینقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۱۰۵/ تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۱۴۶ / تذکره هزار مزار، ترجمه شدالازار توسط عیسی بن جنید شیرازی، تصحیح نورانی وصال، انتشارات کتابخانه احمدی شیراز، ۱۳۶۴، ص ۴۰۷ / دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای آرامگاهی، ویرایش محمدمهدی عقابی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۱۸ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۴۸۰ / شیراز شهر جاویدان، علی سامی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۶۳، ص ۱۶۷ / شیراز نامه، زرکوب شیرازی، بهمن کریمی، تهران، ۱۳۱۰، مطبعه روشنایی، ص ۱۰۳ / شیراز و فارس، اداره سیر و سیاحت و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، شیراز، ۱۳۷۱، ص ۳۴ / فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۱۱۷۷، ۱۱۹۷ / لغتنامه دهخدا، علیاکبر دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۲، ج ۳، ص ۳۲۸۹ / مراکز فرهنگی فارس، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۱۶۳ / معماری ایران (دوره اسلامی)، به کوشش محمدیوسف کیانی، جهاد دانشگاهی، تهران ۱۳۶۶، ج ۲، ص ۸۶.
کوروش کمالی سروستانی
