از آثار تاریخی دوران اسلامی در شهرستان لامرد است که در فاصله ۶۳ کیلومتری جنوب شرق شهر لامرد و در جنوب غربی روستای پسبند قرار دارد. این محوطه در بخش کوهپایه واقع شده است و آثار آن را آسیابی تشکیل میدهد که بخشی از تنوره، با دو متر قطر و چهار متر ارتفاع اتاق زیر تنوره و دیوار آن که کانال آبرسانی در سطح آن قرار داشته، سالم باقی مانده است.
مصالح به کار رفته در ساخت دیوارهای این اثر شامل سنگهای لاشه همراه با ملاط ساروج میباشد. سنگها در ردیفهای منظم رگچین شده و سطح آنها با ملاط ساروج پوشش داده شده است. سطح دیواره و تنوره در دفعات متعدد مرمت شده که نشانگر کاربری این بنا در طول زمانهای مختلف است. برج یا مخزن آسیاب دارای نقشه مدور است و در مرکز آن یک حفره یا چاه به قطر ۸۵ سانتیمتر وجود دارد.
ضخامت دیوار این چاه از هر طرف ۱/۳۰ متر است. در قسمت پشت تنوره، در سطح دیواری که به موازات ارتفاع برج یا تنوره قرار گرفته، کانالی وجود دارد که آب آن را از یک منبع به طرف مخزن هدایت میکرده است. طول این دیواره ۵ متر و پهنای آن ۷ سانتیمتر است. بخشی از اتاق چهار گوش زیر تنوره در این آسیاب سالم مانده است که ابعاد آن ۳ متر در ۲ متر است. در این قسمت سنگ آسیاب قرار داشته که با فشار آبی که به چرخ وارد میشده، سنگ شروع به حرکت میکرده است.این بنا در تاریخ۱۰/۱۰ / ۱۳۸۱ با شماره ۶۷۹۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
