آرامگاه سید میر محمد(ع)

دانشنامه آثار تاریخی ۳ دقیقه مطالعه

 آرامگاه سید میرمحمد(ع) برادر سید میراحمد، شاهچراغ(ع) در شیراز، میدان احمدی و در ضلع شرقی حرم شاهچراغ(ع) و در فاصله ۲۰۰ متری آن واقع شده است. جامع الانساب بنای این بقعه را به ۶۲۳ه..ق نسبت می‌دهد (جامع الانساب، ج ۱، ص ۷). در سال ۹۲۳ه..ق توسط خلیل سلطان ذوالقدر والی شاه اسماعیل صفوی در فارس عمارتی بر مقبره وی ساخته شد که در برگیرنده گنبد، رواق، مسجد و چندین حجره دو طبقه بود.

آرامگاه سید میر محمد(ع)

درون حرم آرامگاه در سال ۱۲۹۶ه..ق توسط سلطان اویس میرزا فرزند معتمدالدوله فرهاد میرزا قاجار آیینه‌کاری صورت گرفت. در سال ۱۳۰۶ نیز ضریحی نقره‌ای توسط حاج میرزا محمدحسین زرگر برفراز این مقبره ساخته شد.این بنا دارای گنبدی کاشی کاری شده با بدنه باریک و برآمدگی در بخش پایینی می‌باشد. در زیر این گنبد که توسط ظهیرالدوله ساخته شده، با آینه مقرنس کاری صورت گرفته است. ساقه درونی گنبد نیز با خطوط ثلث و نسخ آیینه‌کاری شده است. ورودی این آرامگاه از ضلع جنوبی کاشی کاری شده است.فضای داخلی آرامگاه را حرم وسیعی تشکیل می‌دهد که مقبره سید میرمحمد(ع) در شاه نشین ضلع شمالی آن واقع شده است. ضریح این مقبره خاتم کاری شده و در پشت ضریح و متصل به آن معجری چوبی و خاتم کاری منسوب به امامزاده ابراهیم(ع) وجود دارد. روبه‌روی حرم، در ضلع دیگر مقبره مسجدی واقع شده است.مقبره شهید آیت‌اللّه سیدعبدالحسین دستغیب و چند تن از یارانش نیز در این آرامگاه قرار دارد.

منابع: آثار عجم، فرصت‌الدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۴۹ / اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۶۴ / بزرگان شیراز، رحمت‌اللّه مهراز، انتشارات انجمن آثار ملی، شیراز، ۱۳۴۸، ص ۴۸۰ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علی‌نقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۱۶۴ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامت‌اللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۲۰۰ / تذکره دلگشا، حاج علی‌اکبر نواب شیرازی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۷۱، ص ۷۴۳ / تذکره هزار مزار، ترجمه شدالازار توسط عیسی بن جنید شیرازی، تصحیح نورانی وصال، انتشارات کتابخانه احمدی شیراز، ۱۳۶۴، ص ۳۳۷ / جغرافیای کامل ایران، عبدالرضا فرجی، دبیران گروه‌های آموزشی جغرافیای استان‌ها، شرکت چاپ و نشر ایران، تهران، ۱۳۶۶، ج ۲، ص ۸۵۷ / دایره المعارف تشیع، زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی، مؤسسه دایره‌المعارف تشیع، تهران، ۱۳۶۹، ج ۲، ص ۴۴۱ / سیمای میراث فرهنگی استان فارس، اداره کل میراث فرهنگی استان فارس، سازمان میراث فرهنگی کشور، تهران، ۱۳۸۱، ص ۱۸۰ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۱۴۳ / شیراز شهر گل و بلبل، علی محمدی، انتشارات تخت جمشید، شیراز، ۱۳۷۸، ص ۱۴۶ / شیراز و فارس، اداره سیر و سیاحت و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، شیراز، ۱۳۷۱، ص ۱۱ / فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۱۱۸۸ / معماری ایران ( دوره اسلامی)، به کوشش محمدیوسف کیانی، جهاد دانشگاهی، تهران ۱۳۶۶، کیان، ج ۲، ص ۸۷.

کوروش کمالی سروستانی