نقش برجسته کورانگون

دانشنامه آثار تاریخی ۲ دقیقه مطالعه

 از نقش برجسته‌های دوران ایلامی است که در مغرب استان فارس، درمسیر راه باستانی شوش به تخت جمشید و در روستایی به نام «سه تلو» در منطقه رستم ۱ از توابع نورآباد ممسنی واقع شده است. وجه تسمیه این مکان را به کورنگون بدین علت دانسته‌اند که احتمالاً هم ریشه با «کورنگ» پسر گرشاسب پهلوان اساطیری زمان ضحاک است.

نقش برجسته کورانگون

این نقش ایلامی‏ که به شدت فرسایش یافته، در برآمدگی کوهی بر فراز یک دره که مشرف به رودخانه است، قرار گرفته و به وسیله پلکانی می‌توان به آن‌جا رسید. تصاویر این نقوش دو رب‌النوع را نشان می‌دهد که یکی زن و دیگری مرد است. رب‌النوع مرد بر روی تختی نشسته و با دست چپ خود سر ماری را در دست گرفته که در نقوش ایلامی مظهر یکی از خدایان ماقبل تاریخ بوده و با دست راست قدحی را که در آن آب حیات است، به سوی عبادت‌کنندگان گرفته است. در کنار این رب‌النوع زنی نشسته و هر دو دارای دو شاخ بر روی سرشان هستند. در سمت راست آنها سه نفر و در سمت چپشان دو نفر با لباس‌های بلند ایستاده‌اند و ۲۷ نفر دیگر هم با لباس‌های تقریباً کوتاه در مقابل آنها قرار گرفته‌اند. این مکان احتمالاً عبادتگاه ایلامیان بوده. پرفسور هرتسفلد آلمانی قدمت این نقوش را ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح تخمین ‏زده است. بر فراز تپه‌ای که این تصاویر بر آن نقش بسته است، دو اتاق سنگی و گچی و پایه پلکانی از زمان ساسانیان وجود داشته که هم اینک از بین رفته است. نقوش برجسته کورانگون در خرداد ماه ۱۳۱۵ با شماره ۲۵۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منابع: آثار عجم، فرصت‌الدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۳۰۸ / آثار و بناهای تاریخی خوزستان «دیار شهر یاران»، احمد اقتداری، نشر اشاره، انجمن آثار مفاخر فرهنگی، تهران، ۱۳۷۵،، ج ۲، ص ۶۰۳ / اقلیم پارس، سیدمحمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۱۳۶ / تاریخ و جغرافیای ممسنی، نورمحمد مجیدی کرایی، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، ۱۳۷۱، ص ۱۰۵ / سیمای ممسنی، محمد زارعی نورآبادی، نهاوندی، قم، ۱۳۷۴، ص ۱۴۵ / مراکز فرهنگی فارس، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۱۸۴ / ممسنی در گذرگاه تاریخ، حسن حبیبی فهلیانی، نوید شیراز، شیراز، ۱۳۷۱، ص ۴۲۷ / ممسنی و بهشت گمشده، اعظم مسلمی، انتشارات شیراز، ۱۳۶۹، ص ۶۷.

کوروش کمالی سروستانی