از موزههای شیراز است که در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۲ در زیرزمین خانه زینتالملوک، (—> خانه زینتالملوک) توسط بنیاد فارسشناسی و سازمان ایرانگردی و جهانگردی احداث شده است. این گنجینه در برگیرنده تندیس بیش از ۶۰ نفر از بزرگان و نامآوران فارس به شیوه مجسمههای مومی و نیز سنگ و چوب است. این موزه که در نوع خود در کشور بینظیر است، با ساختن نمادهای گوناگون از بناها و شخصیتهای تاریخی، گذری کوتاه بر تاریخ فارس دارد و دربرگیرنده دوران ایلامی، هخامنشی، ساسانی، اسلامی، اتابکان، آل بویه، آل زندیه، صفویه، قاجاریه، انقلاب مشروطیت و انقلاب اسلامی است.
با ورود به هر دوره تاریخی و نیز در کنار تندیسهای به نمایش درآمده در این موزه، اطلاعاتی پیرامون آن دوران و یا شخصیتها به زبان فارسی و انگلیسی ارایه شده است.تندیسها و نقوش به نمایش در آمده در این موزه عبارتنداز:
ققنوس، نمونههای شبیه سازی شده سفالهای تل باکون و ملیان مرودشت در دوره پیش از تاریخ، منشور کوروش، انسان بالدار، آرامگاه هخامنشی، آرامگاه خشایارشاه (۴۶۵ق.م ـ ۵۲۰ق.م)، خشایارشاه و چترداران، نقش برجسته حاملان تخت شاهی (اورنگ بران)، آتوسا، آریوبرزن، مکعب زردشت (بُن خانه)، سپاه جاویدان، باربَد، نقش موزاییکهای بیشاپور، پیروزی شاپور بر امپراطور روم، شاپور ـ والرین،
شاپور ساسانی (۴۱۰ق.ه.)، سیبویه (۱۸۰ه..ق ـ ۱۴۴ه..ق)، ابن مقفع (نیمۀ دوم قرن اول)، حلاج بیضاوی (۳۰۹ه..ق ـ ۲۴۴ه..ق)، بابا کوهی (۳۲۷ه.ق ۴۴۲ه.ق)، ابن مقله بیضاوی (۳۲۸ه..ق ـ ۲۷۲ه..ق)، ابوعبداللّه بن خفیف (۳۷۱ه..ق ـ ۲۶۱ه..ق)، عضدالدوله دیلمی (۳۷۲ه..ق ـ ؟)، شیخ روزبهان (۶۰۶ه.ق ـ ۵۲۲ه.ق)، علامه قطبالدین شیرازی (۷۱۰ه..ق ـ ۶۳۴ه..ق)، سعدی (۴ـ۶۹۱ه..ق ـ ۶۰۶ه..ق)، آبش خاتون (۶۸۵ه..ق ـ ؟)، وصاف (۷۳۰ه.قـ۶۶۳ه.ق)، ایل ممسنی، ایل بختیاری، ایل قشقایی، ابواسحق اینجو (۷۵۸ه..ق ـ ؟)، شاهدائی شیرازی (۹ـ۸۶۷ه..ق ـ ۸۱۰ه..ق)، شاه شجاع (۷۸۶ه..ق ـ ؟)، حافظ (۷۹۲ه..ق ـ ۷۲۶ه..ق)، مجدالدین فیروزآبادی (۸۱۷ه.قـ۷۲۹ه.ق)، دوانی (۹۰۷ه.ق ـ ؟)، بابا فغانی (نیمۀ دوم قرن نهم و اوایل قرن دهم)، احمد نیریزی (۱۱۵۱ه..ق ـ ؟)، اللّهوردیخان (۱۰۲۳ه..ق ـ ؟)، ملاصدرای شیرازی (۱۰۵۰ه..ق ـ ۹۷۹ه..ق)، کریمخان زند (۱۱۹۳ه..ق ـ ؟)، آقا لطفعلی صورتگر شیرازی (۱۲۸۸ه..قـ ۱۲۱۷ه..ق)، آیتالله عبدالحسینلاری(۱۳۰۰ه..ش ـ۱۲۶۴ه.ق)، لطفعلی خان زند (۱۲۰۹ه..ق ـ ؟)، آقا محمدخان قاجار (۱۲۱۱ه..ق ـ ؟)،آیتاللّه میرزای شیرازی (۱۳۱۲ه..ق ـ ۱۲۳۰ه..ق)، نصیرالملک (۱۳۱۱ه..ق ـ ۱۲۳۷ه..ق)، قاآنی شیرازی (۱۲۷۰ه..ق ـ ۱۲۲۳ه..ق)، وصال شیرازی (۱۲۶۲ه..ق ـ ۱۱۹۶ه..ق)، میرزا جهانگیرخان شیرازی (۱۳۲۶ه..ش ـ ۱۲۹۲ه..ش) فرصت الدوله شیرازی (۱۲۹۹ه..ش ـ ۱۲۷۱ه..ق)، آیتاللّه بهاءالدین محلاتی (۱۳۶۰ه..ق ـ ۱۳۱۴ه..ق)، محمد نمازی (؟ ـ ۱۲۷۵ه..ش)، علیاصغر حکمت (۱۳۵۹ه..ش ـ ۱۲۷۲ه..ش)، حمیدی شیرازی (۱۳۶۵ه..ش ـ ؟)، صولتالدوله قشقایی (۱۳۱۱ه..ش ـ ۱۲۵۶ه..ش)، آیتاللّه سید عبدالحسین دستغیب (۱۳۶۰ه..ش ـ ۱۲۹۲ه..ش)، علی سامی (؟ـ۱۳۲۸ه.ق)، زینتالملک (اوایل قرن چهاردهم)، ابوالقاسم انجوی شیرازی (۱۲۵۸ه..ق ـ ؟)، نصرالله مردانی (قرن چهاردهم)، رضوی سروستانی (قرن چهاردهم)، شهید دوران (قرن چهاردهم)، شهید سپاسی (قرن چهاردهم)، آیتالله سید نورالدین حسینی (قرن چهاردهم).
منابع: تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
