از آثار تاریخی دوران اسلامی است که در فاصله ۸ کیلومتری جنوب شرقی شهر مهر و در کنار روستای فاریاب قرار دارد. این محوطه در کوهپایه واقع شده است. آثار این محوطه را بقایای تنوره یا بخش مخزن آب یک آسیاب آبی به قطر ۳ متر و ارتفاع ۴ متر تشکیل میدهد.از این اثر، دو بخش تنوره با برج مخزن آب و دیوار کانال انتقال آب به آسیاب باقی مانده است. قطر تنوره ۳ متر و ارتفاع آن نیز ۳ متر است.مصالح به کار رفته در ساخت دیوارهای این اثر از سنگهای لاشه و ملاط ساروج است. سنگهای لاشه در ردیفهای منظم رگچین شده و سطح آن با ملاط ساروج پوشش داده شده است.
در بخشهای مختلف برج، مرمتهای پی در پی صورت گرفته است.نقشه برج یا مخزن آب آسیاب دارای پلان مدور به قطر ۳ متر است. در مرکز آن حفرهای مدور به صورت یک حلقه چاه به قطر یک متر وجود دارد. ضخامت دیواره این چاه از هر طرف یک متر است. در پشت این قسمت در سطح یک دیوار که به موازات ارتفاع برج یا تنوره قرار گرفته، آب از طریق یک کانال در سطح این دیوار، به مخزن برج وارد میشده است. طول دیوار کانال آبرسانی این آسیاب، ۱۵ متر است و پهنای آن ۸۰ سانتیمتر است. در اینجا به جای بلندتر ساختن مخزن آب، برای چرخش درآوردن سنگ آسیاب، به حجم مشخصی از آب در مخزن احتیاج است که بتواند با نیروی محرکه خود، به طور معمول یک سنگ ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلویی را به حرکت درآورد.این بنا در تاریخ۱۰/۱۰/ ۱۳۸۱ با شماره ۶۷۷۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس/ تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
