از آثار تاریخی دوران اسلامی است که در فاصله ۲۸ کیلومتری جنوب شرقی شهر لامرد و در یک کیلومتری شمال روستای لاور قرار دارد. این محوطه در دره تنگ خور، در بخش کوهستانی این قسمت واقع شده است. آثار این محوطه را آببندی تشکیل میدهد که از دو بخش اصلی و الحاقی تشکیل شده است.این سازه آببندی است که از دو بخش تشکیل شده است. اصل سازه آببند با عملکرد کنترل آب و بخش الحاقی سازه آببند با عملکرد تنظیم و توزیع آب. اصل سازه آببند دارای ۵۶ متر درازا، ۲ متر پهنا و ۲/۸۰ متر ارتفاع است. بخش الحاقی متصل به سازه اصلی نیز از دو قسمت تشکیل شده است.مصالح به کار رفته در ساخت این سازه را سنگهای لاشه تشکیل میدهد که در بین سنگها، ملاط ساروج به کار رفته است.
سطح این سازه با ملاط ساروج پوشش یافته که این پوشش حداقل در سه مرحله مرمت شده است.این سازه در جهت شمالی ـ جنوبی در مسیر رودخانه ساخته شده است. درازای آن ۵۶ متر بوده که امروزه تنها ۳۰ متر از آن در حاشیه شمالی و هفت متر از آن در حاشیه جنوبی دره باقی مانده و ۱۹ متر از بخش مرکزی این آببند از بین رفته است. پهنای این سازه در بخش مرکزی ۲ متر و در بخش شمالی، در حاشیه دره یک متر است. ارتفاع این آببند نیز در بخش جنوبی ۱/۲۰ متر، در بخش میانی ۲/۸۰ متر و در بخش شمالی دو متر است.بخش الحاقی این آببند با عملکرد تنظیم و توزیع آب از دو بخش تشکیل شده است: سازه الحاقی شماره یک و سازه الحاقی شماره دو.سازه الحاقی شماره یک: به صورت دیواری در جهت شرقی ـ غربی، در مقابل بخش شمالی سازه اصلی آببند و چسبیده به آن قرار دارد. این قسمت به درازای ۱۵ متر است و پهنای آن در بخش شرقی ۱/۲۰ متر و در قسمت غربی ۹۰ سانتی متر است. ارتفاع آن نیز به همین ترتیب در بخش شرقی آن ۱/۲۰ متر و در بخش غربی ۱/۸۰ متر است.
سازه الحاقی شماره دو: این قسمت به صورت دیواری در جهت شمال ـ جنوب کشیده شده است. این دیوار در بخش جنوبی به بخش میانی سازه الحاقی شماره یک متصل است و در بخش شمالی به صخره طبیعی کوه ارتباط دارد. این قسمت به درازای ۱۹ متر است و پهنای آن در بخش جنوبی ۱/۷۰ متر، در بخش میانی ۹۰ سانتی متر و در بخش شمالی ۶۰ سانتیمتر است. ارتفاع آن نیز به همین ترتیب در بخش جنوبی ۱/۸۰ متر، در بخش میانی ۱/۲۰ متر و در بخش شمالی ۹۰ سانتیمتر است. در حد فاصل بخش شرقی سازه الحاقی شماره یک و سازه الحاقی شماره دو که در محور شمال به جنوب قرار گرفته، یک مخزن آب در بخش شمال شرقی این آببند به وجود آمده که عملکرد بخش الحاقی این آببند یعنی تنظیم و توزیع آب در همین قسمت انجام شده است. برای انجام این کار آب از طریق یک کانال به عرض ۸۰ سانتیمتر که در بخش مرکزی دیوار الحاقی شماره یک وجود دارد، به این قسمت وارد میشده و سپس از کانال دیگری به عرض ۵۰ سانتیمتر که در انتهای شمالی دیوار الحاقی شماره دو بین سازه و صخره طبیعی کوه وجود دارد، خارج میشده است. پس از خروج آب از این قسمت، کانالهای آبیاری وجود داشته که آب را به طرف زمینهای کشاورزی هدایت میکرده است. این بنا در تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۸۱ با شماره ۶۷۹۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
